Phát triển bền vững cây ăn quả có múi ở các tỉnh phía bắc

          Phát triển bền vững cây ăn quả có múi ở các tỉnh phía bắc

Thu hoạch bưởi tại xã Hồng Giang, huyện Lục Ngạn (Bắc Giang).

          Nhiều năm qua, cây ăn quả có múi (cam, quýt, bưởi…) là hướng phát triển sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao ở nhiều địa phương phía bắc. Cây ăn quả có múi đã giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động và mang lại nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân ở các vùng nông thôn. Nhằm bảo đảm đầu ra cho sản phẩm, các địa phương cũng chủ động đẩy mạnh xúc tiến thương mại để quảng bá sản phẩm, mở rộng tiêu thụ trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài.

          Bài 1: Mở rộng sản xuất theo hướng tập trung, quy mô lớn

          Ðể thúc đẩy sản xuất cây ăn quả có múi, thời gian qua các địa phương đã có nhiều chính sách hỗ trợ nhằm hình thành các vùng sản xuất cây ăn quả có múi quy mô lớn, tập trung như: Cam Hàm Yên (Tuyên Quang), Cao Phong (Hòa Bình), Vinh (Nghệ An), Lục Ngạn (Bắc Giang); bưởi Ðoan Hùng (Phú Thọ); quýt (Bắc Kạn)… Do sản xuất tập trung, chăm sóc tốt, cơ cấu giống phong phú, trồng rải vụ nên ở một số nơi, cây ăn quả có múi đã mang lại thu nhập từ vài trăm triệu đến hơn một tỷ đồng/ha/vụ.

           Những mảnh đồi "vàng"

          Vùng cây ăn quả có múi của tỉnh Tuyên Quang tập trung ở ba huyện Hàm Yên, Chiêm Hóa và Yên Sơn. Trong đó cây cam sành được trồng chủ yếu ở Hàm Yên với diện tích 7.270 ha, Chiêm Hóa khoảng 1.000 ha. Ngoài ra, cây bưởi cũng phát triển mạnh trên đất Yên Sơn với diện tích khoảng 4.012 ha. Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển của các loài cây ăn quả có giá trị cao này, Tuyên Quang đã quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa tập trung, đồng thời huy động các nguồn lực để hỗ trợ giống, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giúp nâng cao giá trị kinh tế, tăng thu nhập cho nhân dân. Cây cam sành từ lâu đã được trồng trên vùng đất Hàm Yên. Do phù hợp điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng nơi đây nên cây cam sành phát triển rất thuận lợi. Cam sành có trái to tròn, cuống lá nhỏ, khi vừa chín tới trái có mầu xanh sẫm, vỏ sần sùi. Cam Hàm Yên luôn mang hương vị đặc trưng riêng với những tép cam vàng mọng nước, thơm ngon, thanh mát. Nhờ trồng cam, nhiều gia đình ở Hàm Yên đã thoát nghèo vươn lên trở thành hộ khá, giàu, có hộ đã trở thành tỷ phú. Năm 2020, huyện Hàm Yên có hơn 7.270 ha cam, trong đó cây cam sành chiếm hơn 79,43%, còn lại là các giống cam khác như cam chanh, cam Vinh, cam V2. Vùng cam của huyện tập trung chủ yếu ở 13 xã, thị trấn với hơn 5.600 gia đình trồng cam. Trong đó, có 756 ha cam sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và khoảng 20 ha cam sản xuất theo hướng hữu cơ. Qua thống kê, trên địa bàn huyện hiện nay có 172 trang trại trồng cam (quy mô trang trại chủ yếu từ 2 đến 5 ha, cá biệt có một số diện tích khoảng 10 ha). Những năm trước, bình quân mỗi héc-ta cam cho thu nhập từ 200 đến 300 triệu đồng/vụ.

          Tại tỉnh Nghệ An, cây ăn quả có múi, nhất là cây cam là một trong những loại cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao. Thương hiệu "cam Vinh" được coi là một trong những đặc sản xứ Nghệ và người tiêu dùng ưa chuộng. Là cây trồng truyền thống, người dân có nhiều kinh nghiệm và đã áp dụng khoa học kỹ thuật như trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, tưới nhỏ giọt… nên cho năng suất cao, chất lượng tốt. Theo thống kê, hết năm 2020, Nghệ An có gần 10 nghìn ha cây có múi, trong đó cây cam là 4.734 ha, diện tích cho sản phẩm 3.791 ha, sản lượng 59.320 tấn. Niên vụ vừa qua, mặc dù giá cam giảm, bình quân từ 10 đến 15 nghìn đồng/kg nhưng thu nhập vẫn đạt 150 đến 235 triệu đồng/ha; cá biệt có những diện tích cho năng suất từ 30 đến 40 tấn/ha, có thời điểm giá bán 25.000 đồng/kg, thu nhập 750 triệu đến một tỷ đồng/ha. Ngoài ra, cây quýt với diện tích hơn 1,5 nghìn ha, trong đó diện tích kinh doanh gần 1,2 nghìn ha, năng suất đạt 131 tạ/ha, sản lượng thu hoạch đạt 15.796 tấn. Mặc dù giá giảm nhưng thu nhập bình quân vẫn đạt từ 80 đến 120 triệu đồng/ha, có diện tích cho thu nhập từ 120 đến 200 triệu đồng/ha.

          Ngoài cam Vinh, cam Xã Ðoài của Nghệ An cũng được biết đến nhiều, như trang trại cam Thiên Sơn của gia đình ông Trịnh Xuân Giáo với quy mô 20 ha cam ở xã Ðồng Thành, huyện Yên Thành. Ông Trịnh Xuân Giáo cho biết: Nhờ trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP lại hợp thổ nhưỡng, chất lượng cam bảo đảm nên khách hàng luôn đặt mua số lượng lớn với mức giá khá cao từ 35 đến 40 nghìn đồng/kg. Ước tính mỗi héc-ta cam ở đây cho thu nhập hơn một tỷ đồng/ha. Học tập cách làm ở trang trại cam Thiên Sơn, nông dân ở xã Ðồng Thành đã trồng được 150 ha cam với sản lượng 16 đến 20 tấn quả/ha.

          Thúc đẩy liên kết sản xuất

          Trung tuần tháng 3, về Lục Ngạn (Bắc Giang) có thể bắt gặp những vườn cam, bưởi đang nở hoa trắng xóa các vạt đồi, khu vườn, mùi hương thơm ngát báo hiệu một vụ bội thu. Ðã nhiều năm qua, cây cam, bưởi đã gắn với nông dân nơi đây, là nguồn thu nhập và cũng là cây làm giàu của họ. Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn La Văn Nam chia sẻ, "Lục Ngạn được coi là thủ phủ cây ăn quả, trong đó có cây có múi của tỉnh Bắc Giang. Hiện nay, toàn huyện có gần 7.000 ha cây ăn quả có múi, chủ yếu là cam, bưởi. Nhằm phát triển bền vững cây ăn quả có múi, Lục Ngạn đã xây dựng xong bản đồ vùng trồng, qua đó xác định rõ từng loại đất để trồng những loại cây ăn quả phù hợp; lập sàn giao dịch thương mại điện tử đối với mặt hàng nông sản của huyện. Ðồng thời, huyện tổ chức các lễ hội cam, bưởi hằng năm nhằm quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến với các hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và những thị trường ngoài tỉnh. Bên cạnh đó, huyện đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân áp dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, chú trọng đến liên kết sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị loại cây trồng này".

          Chính nhờ những chính sách hỗ trợ sản xuất nên tại Lục Ngạn đã xuất hiện nhiều mô hình liên kết sản xuất giữa các hợp tác xã với người dân, từ đó bảo đảm đầu ra cho sản phẩm. Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Hồng Xuân, thôn Kép 1, xã Hồng Giang (Lục Ngạn) Phạm Văn Dũng cho biết, "HTX được thành lập từ năm 2008 với mục đích hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, tăng thêm lợi ích cho thành viên. Ðến nay, các thành viên trong HTX đang sản xuất gần 12 ha cây ăn quả có múi. Ðể bảo đảm đầu ra cho sản phẩm, HTX đã ký hợp đồng tiêu thụ với các hệ thống siêu thị, doanh nghiệp xuất khẩu. Ngoài việc bao tiêu sản phẩm cho các thành viên, HTX cũng liên kết tiêu thụ sản phẩm cho nhiều gia đình khác ở trong và ngoài địa phương. Năm 2020, HTX đã tiêu thụ được hơn 3.500 tấn cam, bưởi, tạo việc làm thường xuyên cho 15 đến 18 lao động và 220 lao động thời vụ với mức thu nhập bình quân từ 8 đến 10 triệu đồng/người/tháng". Việc liên kết sản xuất không chỉ bảo đảm đầu ra cho sản phẩm cây có múi mà người dân tham gia liên kết cũng được hưởng lợi nhiều từ mô hình này. Anh Giáp Văn Lịch, xã Hồng Giang (Lục Ngạn) chia sẻ, "trước đây, gia đình tôi trồng vải, sau đó thấy tiêu thụ khó khăn nên chuyển sang trồng cây ăn quả có múi từ năm 2010. Hiện nay, gia đình trồng 4,7 mẫu cam với các loại giống như V2, V6, đường canh, Vinh và bưởi. Do có kinh nghiệm trong sản xuất nên diện tích cam, bưởi của gia đình luôn đạt năng suất cao. Năm 2018, do được mùa, được giá nên diện tích cam, bưởi của gia đình cho thu nhập khoảng 1,8 tỷ đồng; còn bình quân đạt khoảng 700 đến 800 triệu đồng".

          Cùng với thúc đẩy liên kết, việc mở rộng thị trường tiêu thụ cũng đang được các địa phương quan tâm nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm, nâng cao thu nhập cho nhân dân. Theo Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hòa Bình, Nguyễn Hồng Yến những năm gần đây, cây ăn quả có múi của tỉnh tăng mạnh cả về diện tích cũng như sản lượng. Trên địa bàn đã hình thành các vùng sản xuất mang tính hàng hóa có điều kiện chăm sóc, thâm canh cao như: vùng sản xuất cam tại Cao Phong, Kim Bôi, Lạc Thủy, vùng sản xuất bưởi đỏ tại Tân Lạc. Ðến hết năm 2020, toàn tỉnh có khoảng 11.500 ha cây ăn quả có múi, trong đó diện tích kinh doanh là 7.400 ha, sản lượng gần 160 nghìn tấn. Hiện nay, các sản phẩm cây ăn quả có múi tại địa bàn đang được thúc đẩy tiêu thụ qua nhiều kênh khác nhau. Trong đó, kênh tiêu thụ thông qua hợp đồng giữa các HTX, trang trại với các doanh nghiệp, siêu thị chiếm khoảng 18% sản lượng; tiêu thụ qua hệ thống thương lái, hợp tác với nhà vườn chiếm 60%; tiêu thụ qua kênh bán lẻ trực tiếp từ các nhà vườn chiếm khoảng 20%... Thị trường tiêu thụ chủ yếu tập trung tại Hà Nội, các tỉnh lân cận. Ðáng chú ý, từ năm 2016 đến nay, thị trường tiêu thụ đã được mở rộng vào các tỉnh phía nam và một phần xuất sang Cam-pu-chia…

          Theo Cục Trồng trọt, cây có múi hiện nay là nhóm có diện tích, sản lượng lớn nhất trong sản xuất cây ăn quả ở nước ta. Ðến nay, các tỉnh phía bắc có diện tích cây ăn quả có múi khoảng hơn 120 nghìn ha, trong đó cây cam chiếm hơn 45%, bưởi chiếm gần 40%... trong cơ cấu diện tích cây có múi toàn vùng.

          Với sự quan tâm, vào cuộc của các địa phương trong thời gian qua, đến nay có khoảng 10 sản phẩm cây ăn quả có múi được chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý, gồm: Cam sành Hà Giang, cam Cao Phong, quýt Bắc Kạn, bưởi Ðoan Hùng, bưởi Luận Văn, bưởi Phúc Trạch, cam Vinh, bưởi Tân Triều, bưởi Năm Roi Bình Minh, bưởi Da xanh Bến Tre, cam sành Hàm Yên.

Người dân huyện Hàm Yên (Tuyên Quang) thu hoạch cam sành.

          Bài 2: Tìm đầu ra cho sản phẩm

          Mặc dù là cây trồng chủ lực ở một số địa phương, nhưng hiện nay sản xuất cây ăn quả có múi ở phía bắc đang phát triển “nóng” ngoài quy hoạch, thiếu liên kết sản xuất... khiến đầu ra cho sản phẩm chưa ổn định. Để giải bài toán này, các bộ, ngành, địa phương và nhân dân cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; đẩy mạnh sản xuất theo hướng hàng hóa có sự liên kết giữa người dân với doanh nghiệp, hợp tác xã nhằm bao tiêu sản phẩm.

          Rủi ro khi phá vỡ quy hoạch

          Trong một thời gian dài, cây ăn quả có múi trên địa bàn cả nước nói chung, ở phía bắc nói riêng được mùa, được giá khiến người dân ồ ạt mở rộng diện tích dẫn đến phát triển “nóng” hoặc trồng ngoài vùng quy hoạch. Hệ lụy từ vấn đề này đã được kiểm chứng khi thời gian gần đây, do thị trường tiêu thụ cây ăn quả có múi ở phía bắc chủ yếu trong nước cung vượt cầu, giá xuống thấp, đầu ra cho sản phẩm không ổn định, doanh nghiệp tham gia xuất khẩu chưa nhiều ảnh hưởng đến thu nhập của nhân dân. Bài toán đặt ra là làm sao kiểm soát quy hoạch, nâng cao chất lượng, cũng như xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, tạo thành chuỗi liên kết từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ để phát triển bền vững cây ăn quả có múi thời gian tới.

          Qua rà soát đầu năm 2021, trên địa bàn huyện Hàm Yên (Tuyên Quang) chỉ còn 6.974 ha trồng cam, giảm 296 ha so với vụ trước. Trong đó, khoảng 150 ha cam đã già cỗi, số còn lại người dân tự chặt bỏ để chuyển đổi sang cây trồng khác. Theo những người dân địa phương, diện tích cam có nguy cơ chặt bỏ sẽ tăng cao trong thời gian tới do giá liên tục giảm. Đây là hậu quả của một thời gian cây cam phát triển quá “nóng”, người dân ồ ạt trồng không theo quy hoạch của tỉnh và huyện. Vì vậy, hai năm trở lại đây do giá cam xuống, tiêu thụ chậm nên thu nhập của nhân dân cũng bị ảnh hưởng. Vụ cam năm 2020 - 2021, toàn huyện có 4.986 ha cam trong giai đoạn cho thu hoạch với năng suất khoảng 170 tạ/ha, ước sản lượng đạt 85.000 tấn quả. Vào đầu vụ cam, giá bán tại vườn khoảng 6 đến 7 nghìn đồng/kg và chủ yếu bán cho thị trường miền trung (tới 80%). Thế nhưng, sau đợt mưa, lũ kéo dài ở miền trung, giá cam xuống chỉ còn khoảng 5.000 đồng/kg, dù giá xuống thấp nhưng sản lượng bán cũng chẳng được bao nhiêu. Tiếp đó, ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến lượng tiêu thụ càng chậm, giá cam tiếp tục xuống thấp. Nhiều hộ trồng cam còn chỉ bán với mức gần 2.000 đồng/kg, có những hộ còn không bán được cam. Ông Phạm Trung Hòe, tổ Yên Thịnh, thị trấn Tân Yên (Hàm Yên) cho biết, gia đình có 1,2 ha cam, vụ trước (do mới bắt đầu được thu hoạch) đã bán được 40 triệu đồng. Vụ này, đầu tư chăm sóc, phân bón… gần 20 triệu đồng nhưng đến kỳ thu hoạch cam không có người mua nên gia đình tôi đang tính chặt bỏ cam để trồng cây khác. Tương tự như vậy, gia đình ông Phạm Văn Bắc ở tổ Đồng Bàng, thị trấn Tân Yên cho biết, vào vụ, vườn cam của gia đình cho thu khoảng 40 tấn nhưng bán được 10 tấn, rụng mất khoảng 10 tấn, số còn lại không có khách mua.

          Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ cho biết: Do giá trị cây ăn quả có múi mang lại khá lớn nên diện tích trồng trên địa bàn thời gian qua có xu hướng phát triển “nóng”, có một số loại diện tích vượt so quy hoạch của tỉnh. Theo Quyết định số 3773 năm 2016 của UBND tỉnh về quy hoạch phát triển cây ăn quả có múi đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, diện tích cây trồng này đến năm 2020 là 8.270 ha, nay đã vượt 1.641 ha. Thực tế do lợi ích cây cam đem lại rất lớn nên người dân đua nhau trồng cam. Thậm chí, nhiều gia đình phá bỏ diện tích trồng mía để chuyển sang trồng cam. Ngoài ra, với mong muốn đạt lợi nhuận cao, người dân đã dùng nhiều biện pháp “cưỡng bức” để cam sai quả khiến cây giảm tuổi thọ. Vào những năm 70 của thế kỷ trước, nhiều vườn cam ở các nông lâm trường vùng tây Nghệ An có tuổi đời khoảng 15 đến 20 năm, cá biệt có cây lên đến 25 năm thì nay chỉ còn 10 đến 12 năm. Cùng với đó, việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón vô cơ đã làm thoái hóa đất; chưa kể khâu quản lý chất lượng giống còn nhiều bất cập, nhiều cơ sở sản xuất và bán giống ngoài tầm kiểm soát, bán giống kém chất lượng. Đây cũng chính là những tác nhân để sâu bệnh phát sinh gây hại nhiều, nhất là những vùng trồng cam tập trung. Qua thống kê, hai năm gần đây, diện tích cam bị dịch bệnh, cho chất lượng quả kém, già cỗi buộc phải chặt bỏ lên đến hàng nghìn héc-ta. Riêng huyện Quỳ Hợp có hơn 1.000 ha cam đã phải phá bỏ để trồng lại hay luân canh đất trong hai năm qua. Ông N.N.A ở xóm Thọ Thành, xã Minh Hợp, huyện Quỳ Hợp cho biết: Gia đình ông đã bỏ ra hơn 200 triệu đồng đầu tư 0,5 ha cam, giống Xã Đoài lòng vàng từ năm 2016. Những tưởng sau khi thu hoạch bói sẽ cho thu nhập khá, không ngờ vườn cam phát triển ngày một còi cọc, chất lượng quả cũng kém. Bỏ thì tiếc vì chưa thu hồi được vốn mà đầu tư thêm cũng không hiệu quả. 

          Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình Đinh Công Sứ cho rằng, “thời gian qua cây cam trên địa bàn phát triển “nóng”. Nguyên nhân là do thời gian trước, thấy trồng cam có hiệu quả nên nông dân ồ ạt trồng. Nhiều diện tích trồng không trong vùng quy hoạch trồng cây ăn quả có múi của tỉnh. Ở một số nơi, nhân dân trồng theo kiểu phong trào, chăm sóc không đúng quy trình, lựa chọn giống không bảo đảm khiến chất lượng quả kém, dẫn đến khó tiêu thụ. Không những vậy, nhiều sản phẩm cam khó tiêu thụ hoặc giá rẻ do cung vượt cầu vì thời gian thu hoạch ngắn”. Bà Trần Thị Luyến, tiểu khu 1, thị trấn Cao Phong huyện Cao Phong (Hòa Bình) chia sẻ, gia đình bà trồng 8.000 m2, trong đó có 3.000 m2 trong kỳ thu hoạch. Vụ cam năm vừa qua, thu được khoảng bốn tấn cam. Nhưng do giá xuống thấp chỉ còn từ 13 đến 18 nghìn đồng/kg nên thu nhập còn khoảng 70 triệu đồng. 

          Thay đổi phương thức sản xuất

          Là cây trồng chủ lực ở Nghệ An góp phần xóa đói, giảm nghèo, làm giàu cho nhiều hộ dân, nếu những năm trước khi giá cam có những thời điểm 30 đến 40 nghìn đồng/kg thì giá trị mang lại rất lớn, có nhiều diện tích đạt hơn một tỷ đồng/ha. Hiện nay, cam Vinh lại càng nổi tiếng hơn khi được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý với diện tích gần 6.900 ha ở 72 xã. Do được cấp chỉ dẫn địa lý đã tạo động lực để người trồng cam mạnh dạn đầu tư theo hướng sạch, an toàn thực phẩm, nâng cao thu nhập cho nhân dân. Ông Vi Văn Đậu, Chủ tịch UBND xã Yên Khê, huyện Con Cuông cho biết: Mặc dù cam trồng ở Yên Khê nức tiếng thơm, ngọt nhưng trước đây do không nằm trong vùng chỉ dẫn địa lý nên người trồng cam phải bán với giá thấp hơn hẳn so với cam nằm trong vùng chỉ dẫn địa lý cam Vinh được dán tem truy xuất nguồn gốc. Vừa qua, vùng trồng cam của xã đã nằm trong vùng cấp chỉ dẫn địa lý cam Vinh nên người trồng cam rất phấn khởi vì giá cam bán tại vườn luôn dao động ở mức từ 25 đến 30 nghìn đồng/kg. Nhờ trồng cam mà nhiều gia đình đồng bào dân tộc thiểu số ở Yên Khê đổi đời, khi xây được nhà tầng, mua sắm các đồ dùng hiện đại, điều mà trước đây họ luôn mơ ước. Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Nghệ An, Nguyễn Tiến Đức cho biết thêm: Để tạo đà phát triển thương hiệu cam Vinh phục vụ việc tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu, tỉnh đã phê duyệt quy hoạch phát triển cây ăn quả có múi đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030. Bên cạnh đó, tỉnh ban hành nhiều chính sách hỗ trợ phát triển cây cam như: cơ chế chính sách quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cam Vinh, xây dựng mô hình sản xuất cam VietGAP, hỗ trợ về công nghệ bảo quản cam, tổ chức hội chợ thương mại, quảng bá sản phẩm cam... Giám đốc Sở NN và PTNT tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Văn Việt cho biết, tháng 10-2020, sản phẩm cam sành Hàm Yên đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý. Đây là sản phẩm nông nghiệp đầu tiên của tỉnh được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý, giúp cam sành Hàm Yên được truy xuất nguồn gốc, tăng cơ hội cạnh tranh trên thị trường. 

          Tuy nhiên, theo Cục Trồng trọt (Bộ NN và PTNT) cùng với sự tăng trưởng diện tích, sản lượng, sản xuất cây có múi nước ta nói chung, phía bắc nói riêng đang còn nhiều hạn chế do cơ cấu giống địa phương là chủ yếu. Trong đó, nhiều giống có mẫu mã, chất lượng chưa cao, giống thoái hóa, có nhiều hạt, làm giảm sức cạnh tranh và khó khăn cho chế biến. Bên cạnh đó, việc ứng dụng tiến bộ khoa học trong sản xuất cây ăn quả có múi chưa được phổ biến rộng rãi. Hơn nữa, việc thực hiện quy trình kỹ thuật canh tác còn nhiều bất cập như: lạm dụng phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật hóa học, nguy cơ ô nhiễm môi trường đất, nước, bùng phát dịch bệnh và ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn thực phẩm; một số nơi, trồng cam ở nơi có độ dốc lớn gây khó khăn cho canh tác, thu hái. Cùng với đó, giá thành sản xuất còn khá cao, làm giảm sức cạnh tranh, nguyên nhân là do năng suất thấp và chưa ổn định, chuỗi giá trị còn quá nhiều khâu trung gian.

          Để phát triển bền vững, nâng cao giá trị cây có múi, thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương cần thực hiện tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch; tiếp tục rà soát các vùng sản xuất cam, bưởi hàng hóa theo định hướng phát triển tập trung. Cùng với đó, các địa phương cần kiểm soát chặt chẽ nguồn giống nhằm bảo đảm chất lượng cây trồng phục vụ sản xuất cho nhân dân; đẩy mạnh việc mở rộng sản xuất áp dụng quy trình VietGAP cũng như sản xuất theo chuỗi, liên kết tiêu thụ sản phẩm. Ban hành cơ chế, chính sách phù hợp để hỗ trợ đầu tư phát triển cây ăn quả có múi gắn với đầu tư công nghệ sau thu hoạch, chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời các địa phương cần quan tâm hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào chế biến và kết nối mở rộng thị trường nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh đó, cần hỗ trợ xây dựng thương hiệu, đăng ký chỉ dẫn địa lý, cấp mã số vùng trồng, thực hiện dán tem nhãn nhận diện và truy xuất nguồn gốc sản phẩm; làm tốt công tác nghiên cứu, dự báo thị trường và xây dựng, bảo vệ thương hiệu cho sản phẩm…

          Theo Cục Trồng trọt, tại các địa phương phía bắc, trong giai đoạn 2009 - 2019, tốc độ tăng trưởng cây có múi bình quân 10%/năm về diện tích và 12,5%/năm về sản lượng. Trong đó, cây bưởi giai đoạn 2013 - 2019 có tốc độ tăng trưởng ở mức 21,3% diện tích và 19,7% về sản lượng. Cũng trong giai đoạn này, cây cam tăng bình quân 17,6%/năm về diện tích và 21,3%/năm về sản lượng.

                                                                                        Bài, ảnh: TRUNG HÙNG, CHUNG GIANG và HẢO CHÂU

                                                                                                                   Nguồn: Báo Nhân dân

 
 

Nhà khách Kiểm Lâm

Liên kết - Quảng cáo

Thống kê Website

Đang truy cập:  55
Hôm nay:  347
Tháng hiện tại:  2901
Tổng lượt truy cập: 724113
Địa chỉ IP của bạn 14.167.180.217

CHI CỤC KIỂM LÂM VÙNG 1

Địa chỉ: Phường Hà Khẩu - TP Hạ Long - Quảng Ninh

Đường dây nóng: 0981197119 - Điện thoại:0203.3846768 - Email: kiemlamvung1@gmail.com

Thiết kế website bởi: Tech14.vn